نگاه ایتام به دستان شماست

نگاه ایتام به دستان شماست

در هر جامعه به سبب حوادث طبیعی و غیرطبیعی عده‌ای از کودکان سرپرست خود را از دست می‌دهند. این کودکان بی‌سرپرست یا ایتام نیاز به حمایت دیگر اقشار جامعه دارند. در اغلب اوقات لازمه حمایت از ایتام حمایت مالی از آنهاست ولی گاه ممکن است کودک یتیمی اموال فراوانی به ارث برده باشد و تنها به حمایت روحی و معنوی نیاز داشته باشد. در هر صورت حمایت از ایتام در تمامی جوامع از اهمیت بالایی برخوردار است. در جامعه اسلامی نیز به سبب توصیه‌های اکید در قرآن و روایات حمایت از ایتام جایگاه ویژه‌ای دارد.

مطالب دیگر را در بلاگ ما بخوانید

ایتام

حمایت از ایتام در قرآن

قرآن کریم که برنامه جامع و کاملی برای زندگی بشر است ایتام جامعه را نیز فراموش نکرده است. ارزش و اهمیت این قشر در پیشگاه خداوند به اندازه‌ای است که بیست آیه قرآن در زمینه‌های گوناگون مرتبط با ایتام نازل شده است. یکی از دلایل پرداخت صریح و مکرر قرآن به این مسئله شرایط آن زمان جامعه بوده است. در آن زمان هنوز مردم گرفتار افکار جاهلیت بوده و از خوردن اموال یتیمان ابایی نداشتند.

نحوه برخورد با یتیمان در قرآن

همان طور که اشاره شد در قرآن به ابعاد مختلف برخورد با یتیمان پرداخته شده است. در ابتدا در مورد نحوه برخورد با ایتام در قرآن از عبارت “اصلاح” استفاده شده است. در سوره بقره آیه ۲۲۰ آمده است: “اصلاح کار یتیمان بهتر است” این عبارت می‌تواند اصلاح جسمی، روحی و اقتصادی را شامل شود.

کلیک کنید  روز جهانی کودک بهانه‌ای برای کار خیر

در ادامه همان آیات، خداوند مسلمانان را به نزدیکی و شراکت به این افراد توصیه می‌کند و از تعبیر برادر برای آنها استفاده می‌کند. “منعی ندارد اگر در زندگی و کار خود با آنها شراکت کنید آنها برادران دینی شما هستند پس مانند یک برادر با آنها رفتار کنید.”

البته این مشارکت به معنای تصرف در اموال یتیمان نیست بلکه حتّی در صورت شراکت نیز باید سهم آنها محفوظ باشد. در همین راستا در انتهای این آیات یادآوری می‌شود که “خداوند مصلح را از مفسد می‌شناسد”

مراعات حقوق ایتام در قرآن

موضوع دیگری که بارها در قرآن به آن اشاره شده لزوم حفظ اموال و مراعات حقوق ایتام است. برای نشان دادن اهمیت موضوع در برخی آیات از جمله آیه ۱۵۲ سوره انعام عباراتی نظیر “به اموال یتیمان نزدیک نشوید” استفاده شده که از این عبارات برای اجتناب از رذایل اخلاقی و معصیت‌ها استفاده می‌شود.

البته برای این که این عبارت موجب اهمال و کوتاهی افراد جامعه نشود بلافاصله بیان می‌شود که”به اموال یتیمان نزدیک نشوید مگر به طریقی که بهترین شیوه است” از تفسیر این آیات این گونه بر می‌آید که اگر می‌توانید به طریقی این اموال را به بهترین شیوه اصلاح نمایید یعنی آن را حفظ کرده و افزایش دهید دخالت کنید.

عواقب خوردن مال یتیم

در قرآن برای درک بسیاری از احکام و قوانین از قاعده تجسم اعمال استفاده شده است. در مورد خوردن اموال ایتام نیز در آیه ۱۰ سوره نساء این گونه آمده است: “هرکس اموال یتیم را می‌خورد گویی شکم خود را از آتش پر می‌کند و به زودی در آتش جهنم خواهد سوخت”

کلیک کنید  نقش اشتغال در حل معضلات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی

اطعام یتیمان

اطعام که به خودی خود جزو اعمال پسندیده نزد خداوند محسوب می‌شود در مورد یتیمان به عنوان فضیلت خاص ابرار ستوده می‌شود. در برخی آیات نیز تأمین خوراک و پوشاک ایتام از اموال خودشان توصیه شده است. به این معنا که به سبب ناتوانی کودکان در مدیریت اموال چه بهتر که فردی بالغ و آگاه، سرمایه آنها را بکار گیرد به نحوی که اصل سرمایه حفظ شود و از منافع آن، خوراک و پوشاک یتیمان تأمین گردد. تا زمانی که کودک یتیم به بلوغ برسد و اصل سرمایه خود را تحویل بگیرد.

همچنین می توانید وارد صفحه همکاری با ما شوید و با ما همکاری کنید و میتوانید کمک های خود را به صورت پرداخت حمایت مالی برای ما ارسال کنید

ایتام

بهترین رفتار با ایتام

قرآن کریم برای بیان حمایت از یتیمان از عبارت اکرام استفاده می‌کند. عبارتی که در عین اینکه انفاق و اطعام را شامل می‌شود بر حمایت عاطفی از یتیمان تأکید دارد. کودکان بی‌سرپرست مانند دیگر کودکان باید در اجتماع حاضر شده و زندگی کنند. بدیهی است در مقایسه با کودکان عادی، فقدان پدر یا مادر و عواقب آن بیشتر حس می‌شود. به همین خاطر حتّی اگر کودکی به حمایت مالی نیاز نداشته باشد قطعاً به حمایت عاطفی و روحی نیاز دارد. برخی از آیات قرآن که به نحوه برخورد با یتیمان اختصاص دارد عبارتند از:

سوره ضحی آیه ۹: “با یتیمان به تندی رفتار مکن”

سوره نساء آیه ۵: “با یتیمان با عبارات دلنشین صحبت کنید”

سوره ماعون آیه ۲-۱: “آیا کسی که پیوسته روز جزا را انکار می‌کند دیده‌ای؟ او همان کسی است که یتیمان را با خشونت می‌راند”

کلیک کنید  راز پرورش کودکان شاد

توصیه قرآن به یتیم‌نوازی

بنابراین آنچه از مجموع این آیات نتیجه‌گیری می‌شود دعوت مسلمانان به یتیم‌نوازی است. حتّی در جامعه‌ای که دولت و نهادهای حمایتی به طور کامل نیازهای کودکان بی‌سرپرست را تأمین می‌کنند باز هم وظیفه دیگر افراد جامعه است تا با حمایت عاطفی خود کمی از درد و رنج ایتام را کاهش دهند. نکته مهم این است که در سوره فجر خداوند مردمانی که یکدیگر را به اطعام ایتام تشویق نمی‌کنند نکوهش کرده است. بنابراین نه تنها هر فردی به نوبه خود در این زمینه وظایفی دارد بلکه باید در گسترش این فرهنگ و رواج آن در جامعه نیز کوشا باشد.

اینستاگرام

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

توسط
تومان